| page last updated on February 4, 2010 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Rywalizacja miêdzy francuskich i w³oskich interesów w Tunezji doprowadzi³y francuskiej inwazji w 1881 roku i utworzenie protektoratu. Pobudzenie do odzyskania niepodleg³o¶ci lat po I wojnie ¶wiatowej w koñcu uda³o siê coraz francuski rozpoznaæ Tunezja jako niepodleg³ego pañstwa w 1956 roku. Kraju, pierwszy prezydent Habib Bourguiba, z siedzib± ¶cis³e pañstwem jednopartyjnym. On dominuje kraju do 31 lat, t³umi±c fundamentalizm islamski i ustanowienia praw dla kobiet, niespotykanej w innych narodu arabskiego. W listopadzie 1987 r., Bourguiba zosta³ odwo³any ze stanowiska i zast±piony przez Zine El Abidine Ben Ali w bezkrwawego zamachu stanu. BEN ALI jest obecnie obs³ugiwane jego pi±ty z rzêdu piêcioletni± kadencjê jako prezydent. Tunezja od dawna podejmowane umiarkowane, niezaanga¿owanych stanowiska w stosunkach zagranicznych. Kraju, to d±¿y do z³agodzenia presji wzrost do bardziej otwartego spo³eczeñstwa politycznego.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Afryka Pó³nocna, nad Morzem ¦ródziemnym, pomiêdzy Algieri± i Libi±
|
|
|
|
|
|
34 00 N, 9 00 E
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
total: 163,610 sq km
Ranking: 92
land:
155,360 sq km
water:
8,250 sq km
|
|
|
|
|
|
slightly larger than Georgia
|
|
|
|
|
|
total: 1,424 km
border countries:
Algeria 965 km, Libya 459 km
|
|
|
|
|
|
1,148 km
|
|
|
|
|
|
territorial sea: 12 nm
contiguous zone:
24 nm
exclusive economic zone:
12 nm
|
|
|
|
|
|
umiarkowany, w pó³nocno z ³agodnymi, deszczowymi zimami, ciep³ymi i suchymi latami; pustyni w po³udniowo
|
|
|
|
|
|
na pó³nocy góry, gor±ce, suche centralnego plain; pó³suche po³udnie Sahara
|
|
|
|
|
|
lowest point: Shatt al Gharsah -17 m
highest point:
Jebel ech Chambi 1,544 m
|
|
|
|
|
|
petroleum, phosphates, iron ore, lead, zinc, salt
|
|
|
|
|
|
arable land: 17.05%
permanent crops:
13.08%
other:
69.87% (2005)
|
|
|
|
|
|
3,940 sq km (2003)
|
|
|
|
|
|
4.6 cu km (2003)
|
|
|
|
|
|
total: 2.64 cu km/yr (14%/4%/82%)
per capita:
261 cu m/yr (2000)
|
|
|
|
|
|
NA
|
|
|
|
|
|
toksycznych i unieszkodliwianie odpadów niebezpiecznych jest nieskuteczne i nie stwarza zagro¿enia dla zdrowia; zanieczyszczenia wody ¶ciekami; ograniczone naturalne zasoby s³odkiej wody, wylesianie, nadmierny wypas, erozji gleb, pustynnienie
|
|
|
|
|
|
party to: Biodiversity, Climate Change, Climate Change-Kyoto Protocol, Desertification, Endangered Species, Environmental Modification, Hazardous Wastes, Law of the Sea, Marine Dumping, Ozone Layer Protection, Ship Pollution, Wetlands
signed, but not ratified:
Marine Life Conservation
|
|
|
|
|
|
Strategiczne po³o¿enie w centralnej czê¶ci Morza ¦ródziemnego, Malta i Tunezja dyskusji komercyjnej eksploatacji szelfu kontynentalnego miêdzy pañstwami, w szczególno¶ci dla poszukiwañ ropy naftowej
|
|
|
|
|
|
|
|
|
10,486,339 (July 2009 est.)
Ranking: 77
|
|
|
|
|
|
0-14 years: 22.7% (male 1,227,238/female 1,149,796)
15-64 years:
70.1% (male 3,701,661/female 3,652,322)
65 years and over:
7.2% (male 352,003/female 403,319) (2009 est.)
|
|
|
|
|
|
total: 29.2 years
male:
28.7 years
female:
29.8 years (2009 est.)
|
|
|
|
|
|
0.98% (2009 est.)
Ranking: 129
|
|
|
|
|
|
15.42 births/1,000 population (2009 est.)
Ranking: 137
|
|
|
|
|
|
5.2 deaths/1,000 population (July 2009 est.)
Ranking: 181
|
|
|
|
|
|
-0.41 migrant(s)/1,000 population (2009 est.)
Ranking: 104
|
|
|
|
|
|
urban population: 67% of total population (2008)
rate of urbanization:
1.7% annual rate of change (2005-10 est.)
|
|
|
|
|
|
at birth: 1.07 male(s)/female
under 15 years:
1.07 male(s)/female
15-64 years:
1.01 male(s)/female
65 years and over:
0.87 male(s)/female
total population:
1.01 male(s)/female (2009 est.)
|
|
|
|
|
|
total: 22.57 deaths/1,000 live births
Ranking: 94
male:
24.81 deaths/1,000 live births
female:
20.17 deaths/1,000 live births (2009 est.)
|
|
|
|
|
|
total population: 75.78 years
Ranking: 72
male:
73.98 years
female:
77.7 years (2009 est.)
|
|
|
|
|
|
1.72 children born/woman (2009 est.)
Ranking: 169
|
|
|
|
|
|
less than 0.1% (2007 est.)
Ranking: 135
|
|
|
|
|
|
3,700 (2007 est.)
Ranking: 128
|
|
|
|
|
|
fewer than 200 (2007 est.)
Ranking: 116
|
|
|
|
|
|
noun: Tunisian(s)
adjective:
Tunisian
|
|
|
|
|
|
Arab 98%, European 1%, Jewish and other 1%
|
|
|
|
|
|
Muslim 98%, Christian 1%, Jewish and other 1%
|
|
|
|
|
|
Arabski (urzêdowy i jeden z jêzyków handlu), francuski (handel)
|
|
|
|
|
|
definition: age 15 and over can read and write
total population:
74.3%
male:
83.4%
female:
65.3% (2004 census)
|
|
|
|
|
|
total: 14 years
male:
13 years
female:
14 years (2006)
|
|
|
|
|
|
7.3% of GDP (2005)
Ranking: 19
|
|
|
|
|
|
|
|
|
conventional long form: Tunisian Republic
conventional short form:
Tunisia
local long form:
Al Jumhuriyah at Tunisiyah
local short form:
Tunis
|
|
|
|
|
|
republic
|
|
|
|
|
|
name: Tunis
geographic coordinates:
36 48 N, 10 11 E
time difference:
UTC+1 (6 hours ahead of Washington, DC during Standard Time)
daylight saving time:
+1hr, begins last Sunday in March; ends last Sunday in October
|
|
|
|
|
|
24 gubernatorstw; Ariana (Arjana), Beja (Bajah), Bin Arus (Bin \u0026#39;Arus), Bizerta (Banzart), Kabis (Qabis), Gafsa (Qafsah) Jendouba (Jundubah), Kairouan (Al Qayrawan) Kasserine (Al Qasrayn) Kebili (Qibili) Kef (Al Kaf) Mahdia (Al Mahdiyah) Manouba (Manubah) Madanijin (Madanin), Monastir (al Munastir), Nabeul (Nabul), Sfax (Safaqis), Sidi Bou Said ( Sidi Bu Zayd) Siljana (Silyanah) Sousse (Susah) Tataouine (Tatawin), Tozeur (Tawzar), Tunis, Zagwan (Zaghwan)
|
|
|
|
|
|
20 March 1956 (from France)
|
|
|
|
|
|
Dzieñ Niepodleg³o¶ci, 20 marca (1956), a tak¿e rocznica za³o¿enia BEN Ali prezydencji, 7 listopada (1987)
|
|
|
|
|
|
1 June 1959; amended 1988, 2002
|
|
|
|
|
|
opiera siê na francuskim systemie prawa cywilnego i prawa islamskiego, inni s±dowej kontroli aktów prawnych w S±dzie Najwy¿szym w wspólnej sesji, nie przyjê³a obowi±zkowej jurysdykcji MTS
|
|
|
|
|
|
18 roku ¿ycia; powszechnej z wyj±tkiem aktywnych rz±dowych si³ bezpieczeñstwa (w tym policji i wojska), osoby z upo¶ledzeniem umys³owym, którzy maj± lepszy ni¿ trzy miesi±ce w wiêzieniu (tylko w sprawach karnych), a ludem zawieszone zdanie wiêcej ni¿ sze¶æ miesiêcy
|
|
|
|
|
|
chief of state: President Zine el Abidine BEN ALI (since 7 November 1987)
head of government:
Prime Minister Mohamed GHANNOUCHI (since 17 November 1999)
cabinet:
Council of Ministers appointed by the president
(For more information visit the World Leaders website )
elections:
president elected by popular vote for a five-year term (no term limits); election last held on 25 October 2009 (next to be held in October 2014); prime minister appointed by the president
election results:
President Zine El Abidine BEN ALI reelected for a fifth term; percent of vote - Zine El Abidine BEN ALI 89.6%, Mohamed BOUCHIHA 5%, Ahmed INOUBLI 3.8%, Ahmed BRAHIM 1.6%; voter turnout 89.4%
|
|
|
|
|
|
dwuizbowy system sk³ada siê z Izby Radców (126 miejsc; 85 cz³onków wybieranych przez radców miejskich, pos³ów, burmistrzów oraz stowarzyszeñ zawodowych i zwi±zków zawodowych; 41 cz³onków powo³ywanych prezydenckich; u¿ytkowników s³u¿± sze¶cioletnie kadencje) oraz Izby Deputowanych lub Mad¿lis-Nuwaab (214 miejsc; cz³onków wybieranych w wyborach powszechnych s³u¿yæ piêcioletnie kadencje)
elections:
Chamber of Advisors - last held on 3 July 2005 (next to be held in July 2011); Chamber of Deputies - last held on 25 October 2009 (next to be held in October 2014);
election results:
Chamber of Deputies - percent of vote by party - NA; seats by party - RCD 161, MDS 16, PUP 12, UDU 9, PSL 8, PVP 6, Et-Tajdid 2; voter turnout 89.4%
|
|
|
|
|
|
Court of Cassation or Cour de Cassation
|
|
|
|
|
|
Al-Tajdid Ruch [Ahmed Ibrahim]; Zgromadzenie Demokratyczno-Konstytucyjne Party (Rassemblement constitutionnel Démocratique) lub RCD (oficjalna partii rz±dz±cej) [prezydent Zine El Abidine Ben Ali] Forum Demokratyczne do pracy i wolno¶ci lub FDTL [Mustapha Ben JAFAAR], Partia Zielonych dla Postêpu lub PVP [Mongi KHAMASSI]; Liberalno-Socjalna i PSL [Mondher Thabet] Ruch Socjalistycznej Demokratów lub MDS [Ismail BOULAHYA]; Ludowa Partia Jedno¶ci lub PUP [Mohamed BOUCHIHA] Progressive Partii Demokratycznej [Maya JERIBI]; Unionist Demokratycznej Unii lub udu [Ahmed INOUBLI] Uwaga - islamskich partii, Al Nahda (Renaissance), jest zakazane
|
|
|
|
|
|
18 pa¼dziernika Grupa [wspólne przywództwo]; Tunezyjskiej Ligi Praw Cz³owieka i TLPC [Mokhtar TRIFI]
|
|
|
|
|
|
ABEDA, AfDB, AFESD, AMF, UAM, AU, BSEC (obserwator), FAO, G-77, IAEA, IBRD, ICAO, ICC, ICRM, IDA, IDB, IFAD, IFC, IFRCS, IHO, ILO, IMF, IMO , IMSO, Interpol, IOC, IOM, IPU, ISO, Itso, ITU, ITUC, las, MIGA, MONUC, NAM, OAPEC (zawieszony), OAS (obserwator), OKI, OIF, OPCW, OBWE (komplementariusz), ONZ, UNCTAD, UNESCO, UNHCR, UNIDO, UNOCI, UNWTO, UPU, WCO, WFTU, WHO, WIPO, WMO, WTO
|
|
|
|
|
|
chief of mission: Ambassador Habib MANSOUR
chancery:
1515 Massachusetts Avenue NW, Washington, DC 20005
telephone:
[1] (202) 862-1850
FAX:
[1] (202) 862-1858
|
|
|
|
|
|
chief of mission: Ambassador Gordon GRAY
embassy:
Zone Nord-Est des Berges du Lac Nord de Tunis 1053
mailing address:
use embassy street address
telephone:
[216] 71 107-000
FAX:
[216] 71 963-263
|
|
|
|
|
|
czerwone z bia³ym dysku w centrum maj±c Czerwonego Pó³ksiê¿yca prawie okr±¿aj±cych czerwona piêcioramienna gwiazda, pó³ksiê¿yc i gwiazda s± tradycyjne symbole islamu
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Tunezja zró¿nicowana gospodarka, wa¿ne ze rolnictwa, górnictwo, turystyka, produkcja i sektorów. Kontroli rz±dowe sprawy gospodarcze, a jednocze¶nie ciê¿ki stopniowo zmniejsza³a ci±gu ostatnich dziesiêciu lat z prywatyzacji wzrasta, uproszczenie struktury podatkowej i ostro¿ne podej¶cie do d³ugu. Progressive polityki spo³ecznej równie¿ pomog³y podnie¶æ warunki ¿ycia w Tunezji w stosunku do regionu. Realny wzrost, który ¶rednio prawie 5% w ci±gu ostatnich dziesiêciu lat, spad³a do 4,4% w 2008 r. i 0,7% w 2009 r. z powodu skurczu gospodarczych i spowolnienia popytu na import w Europie - Tunezja najwiêkszym rynkiem eksportowym. Jednak rozwój ni¿ produkcji w³ókienniczej, odzysku do produkcji rolnej, a znaczny wzrost w sektorze us³ug nieco z³agodziæ ekonomiczne skutki spowolnienia eksportu. Tunezja bêd± musia³y osi±gn±æ nawet wy¿szy poziom wzrostu stworzyæ wystarczaj±ce mo¿liwo¶ci zatrudnienia ju¿ du¿a liczba bezrobotnych, jak równie¿ rosn±cej
of university graduates. The challenges ahead include: privatizing industry, liberalizing the investment code to increase foreign investment, improving government efficiency, reducing the trade deficit, and reducing socioeconomic disparities in the impoverished south and west.
|
|
|
|
|
|
$83.55 billion (2009 est.)
Ranking: 73
$82.96 billion (2008 est.)
$79.47 billion (2007 est.)
note:
data are in 2009 US dollars
|
|
|
|
|
|
$39.57 billion (2009 est.)
|
|
|
|
|
|
0.7% (2009 est.)
Ranking: 102
4.4% (2008 est.)
6.6% (2007 est.)
|
|
|
|
|
|
$8,000 (2009 est.)
Ranking: 122
$8,000 (2008 est.)
$7,700 (2007 est.)
note:
data are in 2009 US dollars
|
|
|
|
|
|
agriculture: 11.1%
industry:
34.9%
services:
54% (2009 est.)
|
|
|
|
|
|
3.73 million (2009 est.)
Ranking: 89
|
|
|
|
|
|
agriculture: 55%
industry:
23%
services:
22% (1995 est.)
|
|
|
|
|
|
15.7% (2009 est.)
Ranking: 157
14.1% (2008 est.)
|
|
|
|
|
|
7.4% (2005 est.)
|
|
|
|
|
|
lowest 10%: 2.3%
highest 10%:
31.5% (2000)
|
|
|
|
|
|
40 (2005)
Ranking: 62
41.7 (1995 est.)
|
|
|
|
|
|
22.5% of GDP (2009 est.)
Ranking: 63
|
|
|
|
|
|
revenues: $8.711 billion
expenditures:
$11.19 billion (2009 est.)
|
|
|
|
|
|
53.8% of GDP (2009 est.)
Ranking: 41
48.4% of GDP (2008 est.)
|
|
|
|
|
|
3.4% (2009 est.)
Ranking: 109
5% (2008 est.)
|
|
|
|
|
|
NA% (31 December 2008)
|
|
|
|
|
|
NA% (31 December 2008)
|
|
|
|
|
|
$9.892 billion (31 December 2008)
Ranking: 45
$9.491 billion (31 December 2007)
|
|
|
|
|
|
$14.72 billion (31 December 2008)
Ranking: 46
$13.56 billion (31 December 2007)
|
|
|
|
|
|
$26.5 billion (31 December 2008)
Ranking: 56
$25.23 billion (31 December 2007)
|
|
|
|
|
|
$6.374 billion (31 December 2008)
Ranking: 86
$5.355 billion (31 December 2007)
$4.446 billion (31 December 2006)
|
|
|
|
|
|
oliwki, oliwa z oliwek, zbo¿a, pomidory, owoce cytrusowe, buraki cukrowe, daktyle, migda³y, wo³owina, produkty mleczne
|
|
|
|
|
|
ropa naftowa, wydobycie (szczególnie fosforu i rudy ¿elaza), turystyka, tekstylia, obuwie, agrobiznes, napoje
|
|
|
|
|
|
-5% (2009 est.)
Ranking: 110
|
|
|
|
|
|
13.79 billion kWh (2007 est.)
Ranking: 82
|
|
|
|
|
|
11.9 billion kWh (2007 est.)
Ranking: 77
|
|
|
|
|
|
130 million kWh (2007 est.)
|
|
|
|
|
|
145 million kWh (2007 est.)
|
|
|
|
|
|
86,930 bbl/day (2008 est.)
Ranking: 53
|
|
|
|
|
|
90,000 bbl/day (2008 est.)
Ranking: 79
|
|
|
|
|
|
77,130 bbl/day (2007 est.)
Ranking: 71
|
|
|
|
|
|
87,300 bbl/day (2007 est.)
Ranking: 70
|
|
|
|
|
|
425 million bbl (1 January 2009 est.)
Ranking: 49
|
|
|
|
|
|
2.97 billion cu m (2008 est.)
Ranking: 54
|
|
|
|
|
|
4.22 billion cu m (2008 est.)
Ranking: 63
|
|
|
|
|
|
0 cu m (2008 est.)
Ranking: 102
|
|
|
|
|
|
1.25 billion cu m (2008 est.)
Ranking: 53
|
|
|
|
|
|
65.13 billion cu m (1 January 2009 est.)
Ranking: 59
|
|
|
|
|
|
-$1.191 billion (2009 est.)
Ranking: 135
-$1.667 billion (2008 est.)
|
|
|
|
|
|
$13.39 billion (2009 est.)
Ranking: 75
$19.22 billion (2008 est.)
|
|
|
|
|
|
odzie¿, pó³produkty i wyroby w³ókiennicze, produkty rolne, Wyroby, fosforanów i substancji chemicznych, wêglowodory, sprzêt elektryczny
|
|
|
|
|
|
Francja 27,8%, W³ochy 17,6%, Niemcy 9,4%, Libia 5,7%, Hiszpania 4,9% (2008)
|
|
|
|
|
|
$17.37 billion (2009 est.)
Ranking: 72
$23.23 billion (2008 est.)
|
|
|
|
|
|
tekstylia, maszyny i urz±dzenia, wêglowodorów, substancji chemicznych, artyku³ów spo¿ywczych
|
|
|
|
|
|
Francja 21,3%, W³ochy 19,2%, Niemcy 8,6%, Libia 4,6%, Rosja 4,4%, Hiszpania 4,4% (2008)
|
|
|
|
|
|
$8.35 billion (31 December 2009 est.)
Ranking: 53
$8.853 billion (31 December 2008 est.)
|
|
|
|
|
|
$18.11 billion (31 December 2009 est.)
Ranking: 70
$20.81 billion (31 December 2008 est.)
|
|
|
|
|
|
$30.79 billion (31 December 2009 est.)
Ranking: 57
$28.67 billion (31 December 2008 est.)
|
|
|
|
|
|
$177 million (31 December 2009 est.)
Ranking: 73
$162 million (31 December 2008 est.)
|
|
|
|
|
|
Tunezyjskich dinarów (TND) za dolara - 1,3492 (2009), 1,211 (2008), 1,2776 (2007), 1,331 (2006), 1,2974 (2005)
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1.239 million (2008)
Ranking: 70
|
|
|
|
|
|
8.569 million (2008)
Ranking: 67
|
|
|
|
|
|
general assessment: above the African average and continuing to be upgraded; key centers are Sfax, Sousse, Bizerte, and Tunis; Internet access available
domestic:
in an effort jumpstart expansion of the fixed-line network, the government has awarded a concession to build and operate a VSAT network with international connectivity; competition between the two mobile-cellular service providers has resulted in lower activation and usage charges and a strong surge in subscribership; expansion of mobile-cellular services to include multimedia messaging and e-mail and Internet to mobile phone services also leading to a surge in subscribership; overall fixed-line and mobile-cellular teledensity is about 95 telephones per 100 persons
international:
country code - 216; a landing point for the SEA-ME-WE-4 submarine cable system that provides links to Europe, Middle East, and Asia; satellite earth stations - 1 Intelsat (Atlantic Ocean) and 1 Arabsat; coaxial cable and microwave radio relay to Algeria and Libya; participant in Medarabtel; 2 international gateway digital switches
|
|
|
|
|
|
AM 7, FM 38, shortwave 2 (2007)
|
|
|
|
|
|
26 (plus 76 repeaters) (1995)
|
|
|
|
|
|
.tn
|
|
|
|
|
|
406 (2009)
Ranking: 175
|
|
|
|
|
|
2.8 million (2008)
Ranking: 62
|
|
|
|
|
|
|
|
|
32 (2009)
Ranking: 114
|
|
|
|
|
|
total: 16
over 3,047 m:
4
2,438 to 3,047 m:
7
1,524 to 2,437 m:
2
914 to 1,523 m:
3 (2009)
|
|
|
|
|
|
total: 16
1,524 to 2,437 m:
2
914 to 1,523 m:
7
under 914 m:
7 (2009)
|
|
|
|
|
|
gas 2,179 km; oil 1,285 km; refined products 372 km (2009)
|
|
|
|
|
|
total: 2,159 km
Ranking: 70
standard gauge:
471 km 1.435-m gauge
narrow gauge:
1,688 km 1.000-m gauge (65 km electrified) (2008)
|
|
|
|
|
|
total: 19,232 km
Ranking: 112
paved:
12,655 km (includes 262 km of expressways)
unpaved:
6,577 km (2004)
|
|
|
|
|
|
total: 7
Ranking: 126
by type:
bulk carrier 1, cargo 1, chemical tanker 1, passenger/cargo 4
registered in other countries:
1 (Panama 1) (2008)
|
|
|
|
|
|
Bizerte, Gabes, La Goulette, Rades, Sfax, Skhira
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Armii, Republiki Tunezji Air Force (Al-Quwwat-al Jawwiya-Jamahiriyah At\u0026#39;tunisia) (2008)
|
|
|
|
|
|
20 roku ¿ycia do obowi±zkowej s³u¿by wojskowej, 18 roku ¿ycia dobrowolnej s³u¿by wojskowej, 1-year poborowego obowi±zku ¶wiadczenia us³ugi (2007)
|
|
|
|
|
|
males age 16-49: 2,992,249
females age 16-49:
2,912,819 (2008 est.)
|
|
|
|
|
|
males age 16-49: 2,569,403
females age 16-49:
2,489,651 (2009 est.)
|
|
|
|
|
|
male: 100,478
female:
94,055 (2009 est.)
|
|
|
|
|
|
1.4% of GDP (2006)
Ranking: 114
|
|
|
|
|
|
|
Kwestii ponadnarodowych ::
Tunisia
|
|
¼ród³o: www.cia.gov
t³umaczenie: Google Translate
Polecam równie¿: Korsyka,
Londyn
Nie ma jeszcze komentarzy.
|